Polifazik Uyku Denemeleri

Polifazik (çok fazlı) uyku denemelerimin ayrıntıları, tecrübelerim ve tavsiyeler...

Mar 18

3. Gün - Uyumak ya da Uyumamak

Her geçen gün fark edilir derecede kolaylaşıyor bu döngüye göre yaşamak. Bugün toplam 4 saat olan kotamı doldurmadığım halde şu saate kadar ciddi bir uykusuzluk çekmiş değilim. 

Bugün öğle vakti yapmam gereken şekerlemeyi yapamadım. Kulüp odasındaki armut gayet rahattı da bir türlü uykuya dalamadım. 3. günün uyku saatleri şu şekilde o yüzden:

  • 04.00 - 07.00
  • 20.40 - 21.00
  • 02.10 - 02.30

04.00 - 07.00

Önceki 2 güne göre epey bir rahat uyandım ama hâlâ belli bir zorlanma oluyor uyanırken. El-yüz yıkandıktan sonra kendime geliyorum hemen, önceki 2 güne kıyasla. 1 haftalık süreç sonrası 3 saatlik esas uykudan uyanması epey rahat olacaktır eminim.

Sabahki ve öğleden sonraki derslerin arasında öğle vakti epey bir boş vaktim vardı ama uyuyamadım bir türlü. Zerre uykum yoktu öğlen ki çok kafein de almamıştım. Tek bir fincan çay içmiştim kahvaltıda. Polifazik uykuya başladığımdan beridir ne kahve ne kola, yoğun kafeinli hiçbir şey içmedim. Çayları hâlâ bol demli içiyorum ama çok abartmıyorum fincan/kupa/bardak sayısını. Bir 30 dk uyumaya çalıştım. Olmayınca vazgeçtim. Odada tek olsam belki dalabilirdim uykuya bir 30-45 dk içinde ama içerisi doluydu.

Akşama doğru da dinçliğimden bir şey kaybetmedim. Esnediğimi de pek hatırlamıyorum. Ama otobüsle eve dönerken sağlam bir uyku bastırdı. Ben de fırsatı kaçırmamak adına alarmı kurup oturduğum koltukta günün ilk şekerlemesini yaptım.

20.40 - 21.00

Öğlenki şekerlemeyi atlamamın etkisiyle normalde deliksiz 20 dk uyuyamayacağım otobüs ortamında 20 dk deliksiz uyuyabildim. Uyanmam kolay oldu. Kendime gelmem daha da kolay oldu. 

Sonraki şekerleme saatine kadar epey dinçtim. Şekerlemenin verdiği enerji sonrakinin saatine kadar beni epey iyi idare etti. Hem otobüs gibi rahat olmayan ortamlarda da şekerleme yapabileceğimi görmüş oldum. 

02.10 - 02.30

Artık aşırı uyurum diye korkmadan ışığı kapatıp şekerleme yapabiliyorum. Bunda da öyle yaptım. Işığı kapattım. Uykuya hemen dalma konusunda bayağı faydalı oldu. Hâlâ bir uyku maskesi bulamadım. Gündüz yaptığım şekerlemede farz bir tane kullanmak. Bu 2. ve günün son şekerlemesini gene TV/okuma koltuğunun üstünde yaptım. Alarmın ilk notalarıyla uyandım. Elimi yüzümü yıkadıktan sonra tamamen ayılmıştım. Adaptasyon süreci boyunca el-yüz yıkamadan şekerlemeden ayılmak imkansız gibi gözüküyor. Neyse ki soğuk suda el-yüz yıkamaya bakıyor ayılmak. Dert değil yani. 

1 şekerleme eksik dolaşmanın büyük bir zararını görmedim ama elimden geldiğince 3 şekerleme planına sadık kalacağım. Bugün böyle oldu. Uyku maskemi alıp kulüp odası daha sessizken, mesela öğlen 12-13 arası, şekerleme yapmaya gitmek daha mantıklı gözüküyor. Uykum olmasa da o sessizlik ve karanlıkta uykuya dalarım her türlü. 

Günün 20 saatini uyanık geçirmek kesinlikle mükemmel bir şey. Her ne kadar yapacak şey 20 saate de sığmasa da eskiye nazaran birçok işi gün içinde bitirebilmek ve keyfi zaman harcayabilmek kesinlikle çok güzel. Hem bunu yaparken uykusuzluk dolu acı çekilen günler de yaşamıyorum.


Mar 17

2. Gün - Uyumak demek ölmek demek midir?

Günün koşuşturmasından mıdır bilmiyorum ama 2. gün daha sancısız geçti. Uykusuzluk çektiğim anlar oldu bol bol tabii ama 1. günkü kadar sancılı değildi. Belki bugün döngüyü biraz esnetmek zorunda kalmış olmam da buna sebep olmuştur. Çünkü 3 saat uyumam gereken esas uyku, alarmı yanlış ayarlamam sonucu 4 saat oldu bugün. Bu yüzden de şekerleme sayısını 2’ye indirdim. Öğlen ve gece şekerleme yaptım, akşam yapmadım. 

2. günde uyuduğum saatler şöyleydi:

  • 05.30 - 9.30
  • 15.10 - 15.30
  • 00.10 - 00.30

05.30 - 9.30

Önceki yazıda bahsettiğim Android uygulaması Gentle Alarm‘da pre-alarm diye bir özellik var. Alarm saatinden 30 dk önce düşük seste çalarak uykunun REM evresinden çıkıp asıl alarm saatine yakın NREM evresinin ilk basamaklarına inmemizi amaçlıyor. Gayet güzel bir amaçla düşünülmüş ancak tüm ayarlarını iyice kurcalamadan pre-alarm ses seviyesini yeterince düşük yapmazsanız daha o pre-alarm evresinde uyanabiliyorsunuz. Bende de öyle oldu. Normal alarm sesine göre daha düşüktü ama pre-alarm çalar çalmaz uyandım. Esas uykuyu uyumama rağmen gene kolay uyanmış olmam artık tamamen tavşan uykusuna sahip olmaya başladığımın göstergesi oldu benim için. 

Pre-alarmla uyandıktan sonra küfrede küfrede alarmı erteledim. Bu arada gene bu alarm uygulamasının bir özelliği, alarmın kolay kapatılamaması. Sizin daha önce ayarlamanız gerekiyor tabii. Uyanık olduğumdan emin olmadan kapanma demiştim ben bu uygulamaya. Bu yüzden de ufak bir bulmaca çözdürüyor susmak için. Bu neyse ki pre-alarm sustururken yoktu ama ben bu var diye normalden fazla bastım uygulamanın ara yüzündeki tuşlara. İşte o sıra alarmı ertesi gün çalacak şekilde ertelemişim. Bu da çalması gereken saatte hiç çalmamasına neden oldu. Sonradan annem okula gitmiyor musun diye geldi de uyanabildim daha fazla uyuyakalmadan.

Uyurken REM evresine giriş çıkışlar 90 dk’da bir oluyormuş. Bu yüzden 1.5 ve katları şeklinde uyumak gerekiyormuş ki uyanıldığında REM evresinin ortasındayken uyanmayalım ve çok uykulu olmayalım diye. Ben uyandığımda 4 saat geçmişti gayet sağlam bir REM evresinin ortasındaydım. O yüzden tekrar canlanan bir zombinin mezarını yavaş yavaş kazarak çıkması gibi yataktan 10 dk’da anca kalkabildim. Okula varana kadar yolda uyuyakalmayayım diye çok çaba harcadım. Neyse ki kalmadan vardım okula. 30 dk daha geç uyandırılsaymışım bu kadar zor olmayacakmış.

Kahvaltı ve sonrasında içtiğim birkaç kupa çay öğleden sonraya kadar idare etti beni. İlk şekerlemeyi ne zaman yapacağıma karar vermemiştim, normalden geç uyandığım için daha önce uyurum dediğim saati kullanamazdım. Ben de uykunun en çok bastırdığı anda o an neredeysem 20 dk’lık bir uyku uyuma kararı aldım. Bu 15.00’da başlayan dersin en başına denk gelince ilk şekerlemeyi sınıfta yapmak zorunda kaldım. En azından 20 dk sonra beni uyandıracak insanlar olduğundan yanımda, aşırı uykudan korkmama gerek yoktu.

 15.10 - 15.30

Uykuya dalmam inanılmaz hızlı oldu. Kafamı masanın üzerine koyduğum gibi uyudum. Son derece rahatsız bir pozisyonda olmama rağmen kolay ve deliksiz bir şekerleme oldu. Uyanışım biraz sancılıydı, ama el-yüz yıkaması sonrası dinlenmiş hissediyordum. Dersin geri kalanında 1 kere bile esnemedim. Şekerlemelerin işe yaraması kadar sevindirici bir şey yok şu tüm polifazik uyku maceram içinde. Alıştığımda kolayca enerji tazeleyebileceğimin işaretleri bunlar hep.

Sonraki şekerlemeye kadarki sürecin büyük bir kısmında dinç ve enerjiktim. Fakat gene önceki gün gibi 22.00 sonrasında aniden gözlerim kızarmaya ve yaşarmaya başladı. Esnemeye falan başladım. Sonraki şekerlemeye kadar devam etti bu. Belki akşamki şekerlemeyi atlamasaydım esnemeyecektim ama esas uykuda çok fazla uyumuştum. 5 saati bulmasını istemedim toplam sürenin.

00.10 - 00.30 

Uykuya dalmam bu şekerlemede de çok çabuk oldu. Ve ilaç gibi geldi bu şekerleme. Şu saate kadar herhangi bir yorgunluk ve esneme hissetmedim. Ki hissetmeye başlayınca hemen yatıp uyuyacağım esas uykumu. Şekerlemelerin işe yaradığına, harbi işe yaradığına bu son şekerlemeyle artık inanmış oldum. Kolayca REM evresine geçtiğim de uyandıktan sonraki dinlenmiş halimden belli oluyordu. Geriye yapılacak  tek şey bu düzeni bozmamak. Bugünküne benzer aşırı uyumalara önlem olarak ev halkına polifazik uyku denemesi yaptığımdan bahsettim. Uyanmam gereken saati önceden söylüyorum ki alarm uyandıramazsa gelip uyandırsınlar beni. Zaten önerilen de buydu. Ev halkına polifazik uyku döngüsüne başladığınızı söyleyin, bilsinler. Aşırı uyumanın önüne geçmenin en kolay yolu.

Gün boyu Gentle Alarm’ı iyice kurcaladım. Bu tarz hatalar olmasın diye gerekli düzenlemeleri yaptım. Pre-alarmı kapattım. Zaten tavşan uykusu uyur olduk artık. İlk hafta bitene kadar 3 saat + 20 dk + 20 dk + 20 dk planını bozmamaya çalışacağım. Ama bugünkü gibi kazalar olursa da Everyman’in bana verdiği özgürlüğü kullanıp şekerlemeleri uygun olan istediğim saatlere esnetebileceğim.


Mar 16

1. Gün - Tavşan Uykusuna Giriş

Polifazik uyku döngülerinden ilk olarak denemeye karar verdiğim döngü Everyman uyku döngüsüydü. Önceki yazıda bahsettiğim döngünün 3 saatlik esas uyku ve 3 adet 20’şer dk’lık şekerlemeden oluşan versiyonunu seçmiştim. Toplamda 4 saatlik bir uyku etmesinin yanında esnek bir döngü olması adaptasyon sürecini kolaylaştıracağı için bu döngüyü seçmiştim. Ve son 24 saatte tamamen bu döngüye bağlı kalarak uyku ihtiyacımı gidermeye çalıştım.

Son 24 saatteki Everyman uyku döngüsüne göre uyuduğum, uyuyor olmaya çalıştığım saatler şöyle:

  • 05.30 - 08.30 - Esas uyku (core sleep)
  • 14.05 - 14.25 - 1. Şekerleme (1st nap)
  • 19.10 - 19.30 - 2. Şekerleme (2nd nap)
  • 01.40 - 02.00 - 3. Şekerleme (3rd nap)

05.30 - 08.30 (Esas Uyku)

Uyanmam ve yataktan kalkmam çok zor olmadı ama kendime gelmem 5 dk’yı buldu. Önceki gece 12 saati bulan bir uyku uyuduğum için ve ilk kez uyguladığım bir uyku tipi olan polifazik uykunun ilk uyanışı olduğu için kendime gelmem biraz vakit aldı.

Everyman’in ilk gün gazıyla yataktan sıçrayarak kalkmıştım alarm çalar çalmaz. 5 dk sonra kendime geldiğimdeyse pek uykulu değildim. Gece boyunca hiç uyumadığım bir sabaha göre gayet dinçtim. Tabii afyonun patlaması için 1-2 saatin daha geçmesi gerekti. Ama dediğim gibi ilk günün ilk uyanışı… Kolay değil.

Polifazik uykuya geçişimin ilk günü gündüzü evde geçireceğim bir gün olsun diye özellikle seçmiştim. İlk gün şokunu okulda değil de evde atlatmak daha mantıklı geldi bana. Aynı şekilde cuma gününe de denk getirilebilir başlamak için. Alışma sürecinin ilk 2 gününü hafta sonuna denk getirmiş olursunuz. Everyman için adaptasyon süresinin 1 hafta olduğu söyleniyor. Duruma göre daha uzun ya da daha kısa da sürebiliyormuş. Ben şahsen 1 haftalık zaman dilimi yeter diye tahmin ediyorum.

Tamamen uyandıktan sonra çok abartmadığım hafif bir kahvaltı yaptım. Sonrası ilk şekerleme saatine kadar tamamen PC başında geçti. Biriken RSS feed’lerini, tweet’leri ve haberleri okumakla geçti zamanın bir kısmı. Kalanı da sözlükte harcadım ve ilk şekerleme saati geldi. Bu süreçte çaya çok abanmadım. 

14.05 - 14.25 (1. Şekerleme)

Şekerlemeler benim için ilk günün en stresli kısımları oldu. Çünkü 20 dk’lık uyku sonrası nasıl uyanacağım hakkında hiçbir fikrim yoktu. Tüm önerilere uymaya çalıştım. Günlük kıyafetlerim vardı üzerimde, pijamalar değil. Yatağıma yatmamıştım, koltuğa uzanmıştım. Yatağımdaki büyük yastığı değil de kanepelerin üzerinde duran ufak yastıklardan kullanmıştım. Ve son olarak telefonun alarmını kurup odanın öbür ucuna koymuştum. 

Her şey tamamdı ama bir sorun vardı. Uyuyamıyordum. Gündüz, güneşlikler açık (loş ortamda şekerlemenin ötesine geçerim diye çekmedim güneşlikleri), tamamen rahatsız olduğum, uyumaya alışkın olmadığım bir koltuğun üzerinde ve günlük kıyafetlerimin içindeydim. Uykuya dalmak için kendime 5 dk vermiştim. Alarmı da ona göre kurmuştum ama sanırım 5 dk fazla sürdü uykuya dalmam. 10 dk kadar bir süre içinde anca uykuya dalabildim ve bana 1 dk gibi gelen yaklaşık 15 dk sonra alarmın gürültülü sesiyle birden uyandım.

Bu enteresandı işte. Normalde alarmın ilk notalarıyla uyanmam çok nadirdir, en az 1 dk çalar. Ama daha ilk 5 saniyede uyanmıştım. Daha da enteresanı kendimi uyumadan önceki halime göre daha dinç hissetmem. Hâlâ uykuluydum tabii ama şekerlemeye kadarki sürece göre çok daha dinçtim.  Buna sevindim çünkü şekerlemelerin hiçbir yararını görmeyeceğimi zannediyordum ilk günler.

Elimde Zeo gibi ben uyurken beyin dalgalarımın frekanslarını ölçerek hangi uyku evresinde olduğumu belirleyebilecek bir alet olmadığı için bu ilk şekerlemenin ne kadar NREM ne kadarı REM evresi uykusuydu bilemiyorum. Ama büyük bir ihtimalle kayda değer bir REM evresi uykusu uyuyabilmiştim daha ilk denemede. Bu iyiydi.

İlk şekerlemenin verdiği enerjiyle akşamki 2. şekerlemeye kadar epey bir ders çalışabildim. Verimli geçmesi iyi olmuştu. Ben tüm bu yeni uyku düzeni mevzuları yüzünden ders çalışma planlarımın yalan olması ihtimalini de düşünmüştüm önceden. Ama korktuğum olmadı. Herhangi bir kafein içerikli içeceğe başvurmadan 2. şekerlemenin saatini getirebildim.

19.10 - 19.30 (2. Şekerleme)

Bu şekerleme sonrası hemen dışarı çıkacağım için ona göre giyinip yattım. Gene aynı kanepeyi kullandım. Bu sefer gene aşırı uyuma (oversleep) korkusuna ışığı kapamadan yattım ki normalde herhangi bir yapay ışık altında hayatta uyuyamam. Ama bu sefer uykuya dalmam çok daha kolay oldu. Tahminen 5 dk’lık bir süre sonrasında uykuya daldım. Gene gürültülü alarm müziğimle bir anda kolayca uyandım. O ara kapım çalınsa da uyanabilirdim sanırım. Bu da güzel bir gelişmeydi benim için. Uykum ağırdır normalde. 

İlk şekerleme gibi bu da enerji verici bir etki uyandırdı bünyemde. Dışarının akşam serinliğiyle iyice ayılmıştım zaten. Ama tüm bu enerjik haller 22.00’dan sonra azalarak bitmeye başladı. Gözüm kızarıp yaşardı ve esnemeye başladım. En son eve dönerken minibüste epey bir esnedim ama neyse ki uyuya kalmadan eve ulaşabildim. 3. şekerlemeye yakın iyice yorgun hissetmeye başlamıştım. Bu sefer uyanamama ihtimalim epey yükselmişti.

01.40 - 02.00 (3. Şekerleme)

İşte en kritik şekerleme ve ilk günün dönüm noktası bu şekerlemeydi. Hazırlık olarak bu sefer teknolojiye başvurdum. Bu zamana kadar alarm olarak Android işletim sistemli telefonumdaki işletim sistemiyle birlikte gelen normal alarm uygulamasını kullanıyordum. Pek detaylı olmayan, basit, 3 farklı zaman ayarlanabilen normal ihtiyacı karşılamaya yönelik bir alarm uygulamasıydı. Bu tarz olaylar için kullanımı uygun, zor uyanan insanlara yönelik kuvvetli bir alarm uygulaması gerekiyordu ve ben en uygun uygulamanın Gentle Alarm olduğunu biliyordum. 

Başka bir yazıda ayrıntılı olarak bu uygulamadan bahsedeceğim ama özetle uyuyan kişinin %100 uyanık olduğunu anlamadan susmayan bir uygulama bu Gentle Alarm ve çok değişik, kullanışlı uyandırma tekniklerine sahip. 3. şekerlemeden sağ çıkmamı sağlayan bu uygulamaydı.

Bu seferki şekerlemede odamdaki kanepeyi değil de TV ve okuma koltuğu olarak kullandığım koltuğu seçtim. Uykuya dalma süresi olarak tekrar 5 dk verdim kendime ve yaklaşık o kadar bir süre içinde de daldım uykuya. Işığı gene kapatmadım. Adaptasyon süresi bitene kadar sanırım kapatmayacağım ama bir uyku maskesi almak şart oldu. Göz kapaklarım yeterince opak olmadığından (haliyle) uykuya dalma sürem etkileniyor ışık yüzünden. Eğer ışığı tamamen kaparsam da bu sefer şekerleme süresini aşabilirim daha ilk haftadan. O yüzden bir uyku maskesi çok iyi olacak.

3. şekerleme sonrası elimi yüzümü yıkamam gerekti ayılabilmem için. Sabahki uyanışım aklıma geldi. Onun biraz daha az şiddetlisini yaşamıştım gene. Uyanmak sorun değildi ama kendine gelmek zaman alıyordu. Sersemleme etkisi sanıyorum ki ilerleyen günlerde azalarak bitecek. Ama bu ilk ses frekansında yattığım yerden doğrularak uyanma olayını beğendim. Tavşan uykusu dedikleri sanırım böyle bir şey. Şekerlemelerde gerekli bir şey, itirazım yok o yüzden.

Bugün, çarşamba, okulda olacağım akşama kadar. 1. şekerlemeyi okulda kulüp odasındaki armut pufun üzerinde yapacağım. 2. şekerlemeye kadar eve varmış olurum muhtemelen. Gene 3 şekerleme sonrası esas uykuyu uyumadan önce günün değerlendirmesini yapacağım. Arada vakit buldukça da konuyla ilgili diğer mevzuları konuşacağım. Everyman’e yeni başlayanların adaptasyon sürecini kolay atlatması için bir dizi önerilen şeyler vardı. Hatta bunların çoğu genel anlamda monofazik uykudan polifazik uykuya geçenler için öneriliyordu. Adaptasyon sürecini minimum sancıyla atmak için bunlara harfiyen uymak çok önemliymiş. Daha ilk günden bunu gördüm. Bunları daha sonra detaylıca konuşacağız.


Mar 15

Başlarken

Periyodik olarak tatil ve sınav dönemleri allak bulak olan uyku düzenim artık kalıcı olarak bozulmaya başladığından beridir bir çözüm arayışına gireli 2 hafta kadar oluyor. Normal bir insan gibi gece yatıp sabah kalkma amacındaydım sadece. Mümkünse 8 değil de 6 saat uyumak, ama düzenli uyumaktı hedefim. İşte o ara daha önce duyduğum ama ciddi ciddi yapmayı hiç düşünmediğim bir kavramla karşılaştım: Çok fazlı (polifazik) uyku

Bugüne kadar uyuduğum tek uyku türü monofazik olan tek fazlı uykuydu. Yılın farklı dönemlerinde geceden sabaha ya da sabahtan öğle sonrasına kadar süren 8-10 saatlik uykulardı. Uyku süresini kısaltmak gibi bir çabam vardı ama bünyemi alıştıracak kadar uzun sürmemişti o denemeler ve o denemelerin hepsi tek fazlı uykulardı. Çok fazlı olan polifazik uyku da bu az uyuma isteğimle örtüşmesi yönüyle ilgimi çekmişti. Tüm polifazik uyku döngüsü örneklerinde toplam uyku saati 2-5 saat arası değişiyordu. İnceledikçe kafama yatan bu uyku türünün en çok bilinen ve uygulanan 3 çeşidi var:

Everyman uyku döngüsü denilen polifazik uyku türünde 1 adet esas uyku (core sleep) ve birkaç tane de şekerleme (nap) bulunuyor. Toplam uyku süresi 4 saat kadar oluyor. Ya 1.5 saat esas uyku ve 4-5 tane 20 dk’lık şekerlemeden ya da 3 saat esas uyku ve 3 tane 20 dk’lık şekerlemeden oluşuyor. Günlük yaşantıya en uygun görünen ve benim ilk olarak deneyeceğim polifazik uyku döngüsü budur. Şekerlemelerin arasındaki sürenin eşit olması ve günün kalanına dağılmış olması önemli. Şekerlemelerin zamanlarının gün içinde kaydırılabilmesi bu döngüyü esnek yapıyor.

Uberman uyku döngüsü ise 4 saatte bir yapılan 20-30 dk’lık 6 tane şekerlemelerden oluşuyor. 30 dk’lık şekerlemeyi seçtiğiniz takdirde toplamda 1 gün içinde 3 saat uyumuş oluyorsunuz. Bunu yapmak nispeten biraz daha zor gibi gözüküyor. Sosyal yaşantıya uydurması daha zor. Evde değilken yapılan şekerleme sayısı bu döngüde daha fazla ve kesinlikle şekerleme zamanını atlama veya erteleme lüksünüz yok.

Dymaxion uyku döngüsü de 6 saatte bir yapılan 30 dk’lık 4 adet şekerlemeden ibaret. Toplam uyku süresi bunda 2 saat. Uberman’den daha zorlayıcı ama şekerleme sayısının azlığından dolayı uygulanabilirliği daha kolay gözüküyor. Alışma süreci en sancılı ve uzun geçen döngü bu döngüymüş.

Polifozik uykunun amacı şu: Tüm uyku süresi boyunca sadece REM uykusunu uyuyabilmek ve NREM (non-REM) uyku süresini minimuma indirmek. Az ama öz uyumak yani.

İşte ben tüm bu döngüler arasında önce Everyman‘le başlayıp sonra Dymaxion‘a geçmeye çalışacağım. Başarabilirsem hayatımın geri kalanında Dymaxion uyku döngüsünü kullanmayı planlıyorum. Tüm bu süreçte alışma evresinde neler yaşadığımı, nasıl geçtiğini, alışma evresinin ne kadar sürdüğünü detaylıca buradan anlatmaya çalışacağım.

Bunlar dışında polifazik uyku döngüsünü denemek isteyenler için yapılması ve yapılmaması gerekenleri de burada detaylıca konuşacağım. Benim diğer deneyenlerden öğrendiğim tavsiyeler ve kendi deneyimlerim de burada yer alacak. NREM ve REM evreleri gibi uyku meselesinin psikofizyolojik (konunun uzmanı değilim elbet, okuyup öğrendiklerimi paylaşacağım) kısımlarına da değineceğim.

Polifazik uyku denemesi günlüğü formatında bir dolu İngilizce blog mevcut halihazırda. Deneyimlerimi düzenli olarak burada paylaşabilirsem konuyla ilgili Türkçe kaynak da artmış olacak.